Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Różne nastrojów skutki
Zatem czy warto ryzykownie i daremnie, za wszelką cenę poprawiać sobie nastrój?
Czy kiepski nastrój jest winowajcą naszych niepowodzeń i powinniśmy się go wystrzegać?
Wyniki badań (Dessoulavy, Sweklej, Szymura, 2006) wskazują, że wcale „nie taki diabeł straszny”. Okazuje się bowiem, że nie zawsze zły nastrój jest tylko złem, że czasem nawet nie warto go sobie poprawiać.
Mianowicie jak już wspomniałam, według Schwarza i Clore (1983) nastrój negatywny sprzyjają analitycznemu, sekwencyjnemu przetwarzaniu informacji. Pozytywne stany afektywne natomiast sprzyjają pobieżnemu, heurystycznemu trybowi przetwarzania informacji. Wyniki badań (Dessoulavy, Sweklej, Szymura,2006) zdają się to potwierdzać.
Uczestników badania proszono o opisanie na kartce przyjemnego, bądź przykrego wydarzenia (warunki eksperymentalne) lub nie indukowano nastroju (warunek kontrolny). Do pomiaru selektywności uwagi wykorzystano Test Zegarków Moronia oraz Test Ekspresji (autorska modyfikacja Testu Zegarków). Zadaniem badanych było wyszukanie i zaznaczenie wśród 480 schematycznych rysunków ekspresji lub zegarków w czasie 1,5 min.
Zgodnie z przewidywaniami nastrój negatywny spowodował analityczny tryb przetwarzania i poprawił selektywność uwagi. W nastroju negatywnym uczestnicy badania popełniali mniej błędów i wskazywali więcej poprawnych odpowiedzi.
Nastrój pozytywny natomiast, powodując heurystyczny tryb przetwarzania sprawił, iż uczestnicy analizowali więcej bodźców, ale popełniali więcej błędów. Działali bardzo szybko, bezrefleksyjnie, co kosztowało ich popełnianie większej ilości błędów.
Podsumowując, należy pamiętać, że czasem warto pogodzić się z chwilowym złym samopoczuciem, bo nie zawsze usilne poprawianie nastroju rzeczywiście go polepsza, a wręcz przeciwnie, w dłuższej perspektywie taka próba poprawy może mieć opłakane skutki, np. jedzenie bez opamiętania spowoduje nadwagę.
Po drugie zaś, będąc w negatywnym nastroju jesteśmy bardziej krytyczni, mniej podatni na słabe argumenty, analizujemy uważnie szczegóły sytuacji i selektywność naszej uwagi jest efektywniejsza.
Może właśnie w chwilach gorszego nastroju powinniśmy podejmować ważne decyzje, bo jesteśmy racjonalni. Podczas gdy nastrój pozytywny sprawia, że posługujemy się heurystykami, ulegamy argumentom zarówno słabym i mocnym, co nie sprzyja podejmowaniu poważnych decyzji.
Należy sobie zatem zadać pytanie, jakich zadań unikać w zależności od nastroju, ponieważ zarówno dobry jak i kiepski nastrój mają swoje negatywne i pozytywne skutki.
{rdaddphp file=moje_php/autorzy/kdessoulavy.html}
Literatura
- Baryła W. (2003) Smutne skutki złego humoru. Charaktery, 9, 24-25.
- Bower G.(1981). Mood and memory. American Psychologist, 36, 129-148.
- Dessoulavy, K. i Sweklej, J. (2005). Wpływ nastroju wywołanego wspomnieniem zdarzenia emocjonalnego na selektywność uwagi. Studia Psychologiczne, 43/4, 81-90.
- Dessoulavy, K., Sweklej, J., Szymura, B. Lęk i nastrój jako czynniki wpływające na selektywną funkcję uwagi. Wystąpienie na XIII Ogólnopolskiej konferencji aktualności psychologicznych AKTUALIA, Lublin, kwiecień 2006;
- Ekman, P., Davidson, R.J. (red.) (1998) Natura emocji. Podstawowe zagadnienia. Gdańsk: GWP
- Frijda, N.H. (1998). Różnorodność afektu: emocje i zdarzenia, nastroje i sentymenty. [W:] P. Ekman, R J. Davidson (red.), Natura emocji. Podstawowe zagadnienia. Gdańsk: GWP
- Łukaszewski W. (2003). Wielkie pytania psychologii. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
- Palfai T.P. i Salovey P.(1992). The influence of affect on self-focused attention: Conceptual and methodological issues. Consciousness and Cognition: An Interational Journal, 1, 306-339.
- Rink M., Glowalla U. i Schneider K.(1992). Mood-congruent and mood-incongruent learning. Memory and Cognition, 20, 29-39.
- Schwarz N. (1990). Feeling as information: Informational and motivational functions of affective states. W: E.T. Higgins i R.M. Sorentino (red.), Handbook of motivation and cognition: Foundations of social behavior (t. II, s. 527-561). New York: Guilford.
- Schwarz N. (2002). Situated cognition and the wisdom of feelings. Cognitive tunning. W: L. Feldman Barrett i P. Salovey (red.), The wisdom in feeling (s. 144-166). New York: Guilford.
- Schwarz, N., Clore, G.L. (1983). Mood, misattribution and judgment of well being :Informative and directive functions of affective states. Journal of Personality and Social Psychology, 45, 513-523.
- Schwarz N. i Bless, B. (1991). Happy and mindless, but sad and smart? The impact of affectives states on analytic reasoning. In J.P. Forgas (red.), Emotion and social judments (s. 55-71). London: Pergamon.
Bądź na bieżąco! Zapisz się na nasz newsletter! (dodatkowo otrzymasz eBooka "Iluzje codzienności")
- «« poprz.
- nast.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
