Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Czy nasze poglądy zależą od genów?
Polacy bardzo się różnią w swoich poglądach na politykę i obyczajowość, czego dowiodły ostatnie wybory parlamentarne i prezydenckie. Skąd się biorą te różnice? Naukowcy szukali odpowiedzi na to pytanie badając pary bliźniąt, jedno- i dwujajowych, w wieku 18-25 lat.
Takie analizy, pionierskie w Polsce, przeprowadzili prof.dr. hab. Włodzimierz Oniszczenko z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz prof.dr.hab. Urszula Jakubowska ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej.
W badaniach przeprowadzonych w 2004 roku, w których wzięły udział 242 pary bliźniąt, zastosowano metodę porównywania podobieństw pomiędzy bliźniętami jedno- i dwujajowymi. Podobieństwo genetyczne bliźniaków jednojajowych wynosi 100 procent, natomiast bliźniaków dwujajowych - tylko 50 procent.
Porównując podobieństwa w zakresie różnych postaw par bliźniaków szacowano wpływ czynników genetycznych i środowiskowych.
Geny czy środowisko
Okazało się, że na kształtowanie się naszych poglądów w pewnym stopniu może mieć wpływ nie tylko środowisko, w którym żyjemy, ale także wyposażenie biologiczne.
Wyniki badań pokazały, że postawy odnoszące się do obyczajowości (tj. konserwatyzm i liberalizm), są w 28 procentach uwarunkowane genetycznie, natomiast „37 proc. różnic w zakresie postaw obyczajowych przypisać można wpływowi tzw. środowiska wspólnego” – mówi prof. Oniszczenko.
"Wspólne środowisko" oznacza wszystkie czynniki, które oddziałują na każdego z członków danej rodziny - tj. osobowość jej członków, rodzaje wzajemnych relacji, otoczenie fizyczne, status socjoekonomiczny domu rodzinnego itp.
Pozostałe różnice w poglądach są skutkiem tzw. "specyficznych doświadczeń środowiskowych" - na które składają się wpływy innych osób, mediów i różnych podobnych czynników pozarodzinnych.
Wyłącznie środowiskowo uwarunkowane są postawy wobec gospodarki (tj. preferowanie wolnego rynku bądź interwencjonizmu państwowego). W grę wchodzą tu - mniej więcej po połowie - wpływy rodzinne i własne doświadczenia.
"Trzeba bardzo mocno podkreślić, że nasze badania w żadnej mierze nie wskazują na istnienie jakichkolwiek genów powiązanych z postawami politycznymi" - mówi prof. Oniszczenko.
"Nie istnieje tu żaden determinizm genetyczny. Ani cechy osobowości, ani tym bardziej postawy nie są zapisane w genach. +Odziedziczalność+ postaw sugeruje raczej, że osoby mające określony poziom genetycznie uwarunkowanych cech osobowości (w tym temperamentu), mogą być skłonne do przyjmowania niekiedy skrajnych postaw wobec różnych problemów społecznych”– wyjaśnia prof. Oniszczenko.
Wpływ rodziców na poglądy dzieci
W innym badaniu prof. Oniszczenko próbował ustalić, jaką rolę odgrywają poglądy rodziców w kształtowaniu się światopoglądu u dzieci.
W badaniach wzięło udział 300 rodzin co najmniej 3-osobowych, w których jedno z dzieci miało od 18 do 25 lat. Było wykonywane metodą studiów rodzinnych i polegało na porównywaniu wzajemnego podobieństwa członków rodziny w zakresie poglądów na politykę i na obyczajowość.
Analizy wyników badań pokazały, że zarówno matka jak i ojciec wpływają na kształtowanie się poglądów dzieci w takim samym stopniu.
Część wyników badań prof. Oniszczenki została zaprezentowana w opublikowanej niedawno książce pt. „Genetyczne uwarunkowania ludzkich zachowań” oraz w artykule pt. „Genetic Determinants and Personality Correlates of Sociopolitical Attitudes Studies in a Polish Sample” w australijskim dwumiesięczniku specjalistycznym Twin Research and Human Genetics w lutym 2005 r.
Źródło: PAP - Nauka w Polsce, Eliza Kokoszycka
Bądź na bieżąco! Zapisz się na nasz newsletter! (dodatkowo otrzymasz eBooka "Iluzje codzienności")
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
