Temat: Psychologia kary śmierci

Chciałbym zwrócić uwagę kolegów i koleżanek z tego forum na bardzo interesującą szczególnie mnie gałąź psychologii, która z tylko Bogu znanych przyczyn była i jest  pomijana w obecnie prowadzonych badaniach na gruncie psychologii. Chodzi mi tutaj o psychologię kary śmierci. Będąc wierny duchowi tego forum, które rozwija wątki z zakresu psychologii społecznej, chciałbym zwrócić waszą uwagę na całkowity brak jakichkolwiek badań empirycznych, czy też rozważań teoretycznych o tej problematyce, szczególnie na grunice Polskim. Osobiście prowadziłem badania w ramach mojej pracy magisterskiej nad problematyką postaw ludzi wobec kary śmierci i jak wszystko będzie dobrze za jakieś dwa miesiące wyniki tych badań ukażą się drukiem. Stworzona przeze mnie metoda badawcza po zweryfikowaniu jej wartości psychometrycznych zapełni zapewnie bardzo głeboką lukę, jaką obecnie można zauważyć nie tylko w Polsce, ale także w Europie. Z mojej wiedzy Amerykanie i Kanadyjczycy już od początku lat 80 poprzedniego wieku badają psychologiczne uwarunkowania pozytywnej lub negatywnej postawy ludzi wobec kary śmierci. Pytanie nasuwa mi się jedno: dlaczego my zawsze jestesmy tak bardzo do tyłu:) Ale nie mogę narzekać. Jak to mówił jeden z moich profesorów: Żeby być naprawę docenionym w psychologii należy korzystać z zasady "Kupiłem coś tanio, a sprzedam bardzo bardzo drogo" pozdrawiam.

nookie

2

Odp: Psychologia kary śmierci

Bardzo razi mnie termin "psychologia kary śmierci". W ten sposób możemy utworzyć milion pozostałych np. psychologia psiej budy, psychologia picia piwa, psychologia sexu oralnego.
Psychologia jest jedna, a jej gałęzie póki co są już określone przez światowe i polskie organy takie jak KNP. Przestrzegam przed tworzeniem terminów, których po prostu nie ma, a które przybliżają naukę komercji.

Odp: Psychologia kary śmierci

Zgadzam się z Hypnosem, że wyodrębnienie takiej dziedziny nie ma większego sensu. Jest to bowiem jedno z wielu zagadnień, które można badać w ramach już istniejących gałęzi psychologii. Rozumiem jednak wiodącą ideę wypowiedzi Snookiego (i przy okazji cieszę się, że po długim milczeniu dołączył do grona aktywnych użytkowników forum). Faktycznie, zagadnienie społecznego odboru kary śmierci, ale i innych związanych z tą karą aspektów, nie było w naszym kraju dotychczas rozwijane. Na uspraiedliwienie należy jednak dodać, że - jak sam Autor tematu wspomniał - problematyka ta była przez długi czas "ignorowana" także na Zachodzie. Pomijając to myślę, że wynika to z tego, iż ten rodzaj kary nie jest u nas w kraju stosowany, a kwestia jej ewentualnego wprowadzenia nie stanowi na chwilę obecną szerzej komentowanego czy rozważnego społecznie i medialnie zagadnienia.

Nie oznacza to oczywiście, że z punktu widzenia nauki temat jest przez to nieważny, ale w związku z brakiem odpowiedniego materiału (skazanych na tą karę, ich rodzin, reakcji społecznych na egzekucję itp. itd.) badania takie byłyby i tak utrudnione. Dlatego tym bardziej ciekaw jestem metody, którą Snooki opracowałeś. Mam nadzieję, że w miarę rozwoju niniejszej dyskusji zechcesz ją nieco szerzej opisać, a i podzielisz się wnioskami z przeprowadzonych przez Ciebie badań.

Jako, że "psychologia kary śmierci" ( wink ) nie leży w centrum moich zainteresowań chciałbym też w tym miejscu spytać Autora tego wątku, jak dalece rozwinięte są tutaj badania prowadzone przez psychologów z innych krajów? Czy mógłbyś dokonać jakiegoś ogólnego podsumowania literatury poświęconej temu zagadnieniu?

Polski Portal Psychologii Biznesu - naukowa psychologia w praktyce biznesowej i ekonomii.
Grupa Trenerska Skills Designers - szkolenia na najwyższym poziomie!

4

Odp: Psychologia kary śmierci

Kara  śmierci była pomijana w wielu krajach pewnie głównie dlatego, że w niewielu się ją stosuje. Po co zatem było badać coś, co nie zachodzi współcześnie i należy już do przeszłości. Mogłoby to zawsze trafiać na pewną wątpliwość ekologiczną - bowiem hipotetyczne założenie kary śmierci to nie to samo, co jej realne wprowadzenie i uczestniczenie w niej choćby jako obserwator czy członek rodziny, żeby nie wspominać o osobie na nią skazaną. Taki realizm z pewnością miałby też wpływ na jej percepcje w całym społeczeństwie, w którym istnieje.

Odp: Psychologia kary śmierci

Dokładnie. Właśnie o ten kontekst mi chodzi. Właściwie to wysoce prawdopodobne, że w U.S.A. się tym ktoś zajmował. Ten rodzaj kary budzi tam wiele kontrowersji, a dodatkowo wbudowany jest w system społeczny od początku istnienia niektórych stanów. Świadomość społeczna i odbiór kary śmierci jest tam wyraźnie zarysowany (a przez to i pewne zjawiska z tym związane), a badania np. na próbie teksańczyków (tam wykonuje się chyba najwięcej tego rodzaju wyroków) mogłyby być niezmiernie interesujące. O rodzinie i samych skazanych już nie wspomnę, choć tutaj dostęp do tych osób i aspekty etyczne mogą nieco utrudnić prowadzenie tego rodzaju badań.

Polski Portal Psychologii Biznesu - naukowa psychologia w praktyce biznesowej i ekonomii.
Grupa Trenerska Skills Designers - szkolenia na najwyższym poziomie!

6

Odp: Psychologia kary śmierci

Kogo bym się nie zapytał czy jest za karą śmierci - odpowie - TAK!

Ale gdy zadam pytanie następne - czy Ty byś zabił? - odpowie NIE!

Gdy zadamy pytanie jako pierwsze - czy byś zabił? - odpowie NIE!

Gdy zadamy (hipotetycznie) pytanie jako drugie - czy jesteś za karą śmierci - odpowie NIE (?)

Nie wiem, ale takich - językowych - badań nie było a'propos kary śmierci.



Filozoficznie można by zadać pytanie - kto komu dał prawo do karania śmiercią? Karamy tym sposobem co? Duszę czy ciało? Michel Foucault doskonale to pokazał w swojej książce "Nadzorować i karać. Narodziny więzienia" - polecam każdemu, kto "kupuje tanio i sprzedaje... drogo".

Kolejna sprawa to karani "chorzy psychicznie" - do jakiej kategorii mogę ich zaliczyć? Psychologicznej kategorii? Czy karać ich śmiercią?

A może jedynie "kara śmierci" ma za zadanie zredukować wydatki więziennictwa? Oj! To by było bardzo smutne - gdyby tak było. Ale tego nie wiemy (i się nie dowiemy).

Psychologia kary śmierci - gdzie tu psychologia? Albo jestem za albo jestem przeciw. Albo: "jestem za a nawet przeciw" - nie widzę tutaj psychologii - widzę jedynie dyskursy prawne i normy moralne. Kultura, moi drodzy (i Ci, co kupują tanio by sprzedać drogo - zastanawiam się kto potrafi magistrantów porównywać do niskiej klasy sklepikarzy - gratuluje inwencji twórczej), warunkuje nasze postrzeganie i naszą ocenę kary śmierci - i to widać.

Jestem przeciw karze śmierci, szczególnie po lekturze Michela Foucault. Nikt katu nie dał prawa zabijać mordercy - mordercą staje się kat w momencie karania śmiercią. Śmierć jako kara! Dziwne, skoro każdego, KAŻDEGO! czeka ta "kara".

Badajmy więc karanych śmiercią - paradoks. Kiedy my ich zbadamy? Przed karą czy po karze? Ups... mały problem metodologiczny - utrata badanych. Przed karą zadamy mu pytanie "jak się czujesz?" czy "żałujesz", czy może... "co sądzisz o karze śmierci"? Nie chcę tego kometnować nawet. Szkoda klawiatury...

Psychologia kary śmierci - dobry temat jednak w kontekście, który mnie zainteresował właśnie. Jak mówimy, gdy pytają nas o karę śmierci? Dlaczego tylu ludzi jest ZA, chociaż sami by nie zabili nawet uporczywego, letniego komara? Jak mówimy o karze śmierci...

Pozdrawiam.

ps.

Snookie - bardzo dobry temat. Ciekaw jestem hipotez i wyników.

7

Odp: Psychologia kary śmierci

Dziękuję za krytyczne i konstruktywne uwagi. Przyczynią sie one zapewne do rozwoju moich rozważań. U żródła mojego zainteresowania psychologiczną problematyką kary śmierci legło bardzo ciekawe zjawisko społeczne. Otoż to bowiem, jak wynika z badań CBOS, od momentu kiedy kara śmierci przestała faktycznie funkcjonowac jako sankcja w k.k. a stało się to w 1997 roku, wzrasta pozytywne ustosunkowanie się Polaków wobec kary śmierci. Zainteresowanych odsyłam do raportu CBOS dostępnego w Internecie.
Chciałbym tutaj odpowiedzieć na uwagę Hypnosa, który postulował, że jak można badać coś, czego nie ma lub jest przeszłością. Chciałbym zwrocić uwagę, że ja nie analizuję wpływu kary na osobe skazaną. Z tego co wiem, a siedzę w tym temacie od trzech lat, to nawet w USA nie ma takich badań, chociaż kara śmierci funkcjonuje tam bez przeszkód. Moje zainteresowania związane są z poszukiwaniem psychologicznych uwarunkowań pozytywnego  lub negatywnego ustosunkowania się ludzi do kary śmierci. Pozwolę sobie podać kilka bardzo interesujących, przynajmniej z mojego punktu widzenia artykułów i książkę, których przeczytanie wskazane jest, zanim rozpocznie się w ogóle debatę nad problematyką kary śmierci i to nie tylko na gruncie psychologii społecznej, sądowej czy też etyki, filozofii, prawa, moralistyki.
Bartula P. (1998a). Kara śmierci - powracający dylemat. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Bartula P. (1998b) Podważanie abolicjonizmu w 12 punktach. W: Nowicka-Włodarczyk E. (red.), Kara śmierci (s. 13-25). Kraków: Fundacja ?Międzynarodowe Centrum Roz-woju Demokracji?.
Beccaria C. (1959). O przestępstwach i karach, Warszawa
Buchała K. (1998). Kara śmierci: argumenty za oraz przeciwko tej karze. W: Nowicka-Włodarczyk E. (red.), Kara śmierci (s.25-39). Kraków: Fundacja ?Międzynarodowe Centrum Rozwoju Demokracji
Chudy W. (1989). Przeciwko karze śmierci. Argumenty filozoficzne, ?Ethos?2 nr 5 (1), s.147-152.
De Vries B., Walker L.J. (1986). Moral reasoning and attitudes toward capital punish-ment. ?Developmental Psychology? 22, 509-513.
Donohue J.J., Wolfers J. (2006). Uses and Abuses of Empirical Evidence in the Death Penalty Debate. ?Stanford Law Review? Volume 58, Issue 3, 791-841.
Grześkowiak A. (1982). Kara śmierci w polskim prawie karnym. Toruń
Grześkowiak A. (1988). Współczesne problemy kary śmierci. ?Przegląd Powszechny? 1, s.23-37
McKelvie S.J. (1983). Personality and belief in Capital Punishment: a replication and extension. ?Personality and Individual Differences? Vol. 4, Issue 2, 217-218.
McKelvie S. J., Daoussis L. (1982). Extraversion and attitude towards capital punish-ment. ?Personality and Individual Differences? Vol. 3, Issue 3, 341-342.
Pozdrawiam smile

nookie

8

Odp: Psychologia kary śmierci

Trudno ustosunkować się do wyżej wymienionej literatury, gdyż brak na to czasu. To jest Twój temat Snookie, nie jesteś na uczelni. Ale jednakże dziękuję za tytuły (może kiedyś się przydadzą... może? w dobie globalizacji pewnie tak).

Ja jednak Snookie bardzo, ale to BARDZO polecam Tobie książkę Michela Foucault (1993). "Nadzorować i karać. Narodziny więzienia". Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
A dlaczego? A sam zobaczysz.

Idąc dalej...
Tak jak myślałem. Nie badasz tutaj "karanych" śmiercią lecz społeczeństwo mówiące o karze śmierci. Ciekawe, nawet bardzo ciekawe. Jak mówimy o karze śmierci, a nie - czym dla nas jest kara śmierci. Nawet nie: czy jestem za / przeciw karze śmierci, ale jak o niej dyskutuję, rozmawiam, myślę.

Życzę Tobie Snookie dobrej zabawy przy pracy oraz samej "pracy" smile
Gratuluje dobrego tematu.

Pozdrawiam.
BO.

9

Odp: Psychologia kary śmierci

Snookie ja napisałem w swoim poście dosyć wyraźnie, że nie tylko badania na osobach skazanych i ich rodzinach, ale także na społeczeństwie będą miały słabą trafność ekologiczną z prostego względu - kara śmierci istnieje faktycznie zaledwie w kilku krajach na świecie i można je wymienić na palcach jednej ręki. Napisałeś, że interesuje Cię ustosunkowanie ludzi do tego zjawiska, podałeś pięknie przykład Polski, w której obserwuje się wzrost zainteresowania / przychylności wobec kary śmierci, po jej wycofaniu.
Na taki stan rzeczy mogło i może wpływać wiele czynników - osłabienie poczucia bezpieczeństwa, agresja wśród młodych podsycana przez programy TV i gry komputerowem, zjawisko "wrogich mediów" i związane z nim przeświadczenie o niebezpiecznym świecie (bazującym chociażby na heurystyce dostępności związanej z przedstawianiem w mediach głównie informacji o rzeczach wstrząsających, sensacyjnych, złych) i co ważniejsze - reaktancja. Może być tak, że to co Cię interesuje jest jedynie marginesem większego mechanizmu - np. reaktancji. Warto sprawdzić zainteresowanie aborcją, legalizacją marihuany, środków antykoncepcyjnych czy kilkoma innymi kontrowersyjnymi prawami, które w Polsce nie obowiązują a w innych krajach często tak.
Najlepiej sprawdzić coś, co kiedyś Polakom również przysługiwało, a co zostało zniesione po zmianach ustrojowych na przykład. Jeśli podobnie wzrastałoby zainteresowanie i przychylność Polaków wobec "wycofanego", to problematyka Kary śmierci wcale nie byłaby odosobniona i stanowiłaby jedynie w kontekście przychylności/jej braku część innego zjawiska i niczym odkrywczym wnioski z jej badań by nie były.

10

Odp: Psychologia kary śmierci

11

Odp: Psychologia kary śmierci

12

Odp: Psychologia kary śmierci

Tak Hypnos, chodziło mi o "młode" pokolenie Polaków. Nie chodziło mi o "zasłużonych", między innymi dlatego, że to "młode" pokolenie konstruuje opinie na bazie starych opinii, często je zmieniając, przeinaczając lub całkowicie zamieniając.

Badania międzykulturowe mogłyby w tym dużo pomóc. Inaczej badania prowadzone przez Snookiego będą trafne tylko dla Polski, dla konkretnych "klas". Szczegółnie duży problem będzie w powiązaniu opinii Polaków do treści zamieszczonych w amerykańskich publikacjach dotyczących kary śmierci.

13

Odp: Psychologia kary śmierci

W sierpniu przeprowadziliśmy w portalu ankietę na temat kary śmierci, oto jej wyniki:

<img src="http://www.psychologia-spoleczna.pl/forum/images/nasze/ankieta1.gif" alt="ankieta1">

14

Odp: Psychologia kary śmierci

Dowodzi to jedynie tego, że osoby, które wchodzą na stronę psychologia-społeczna.pl to osoby, które mają jednoznaczne zdanie w tej sprawie. Dlaczego tak się dzieję, to trudno powiedzieć - możliwe, że przyczyną jest zainteresowanie stroną głównie wśród psychologów i pasjonatów psychologii - specyficzna grupa odbiorców i możliwe jest również w ślad za tym, iż psychologowie są to osoby o czymś w rodzaju "zmysłu społecznego", którego można charakteryzować np. poprzez silniejszą skłonność do empatii i poglądu, że ludzie z natury nie są źli, to pewne okoliczności sprawiają, że popełniają oni złe rzeczy. Oczywiście nie chciałbym tutaj rozpocząć debaty nad sporami o naturę ludzką i to czy powyższe przekonanie wielu osób jest słuszne czy nie. Jedynie spekuluję jakie przekonania mogą posiadać osoby o orientacji na relacje społeczne.

Chciałbym również zauważyć jedną rzecz - kary wymyślone są w dwojakim celu:

1) modelującym - kara jest przykładem tego, co może spotkać jednostkę np. za kradzież;
2) warunkującym - kara jest narzędziem, dzięki któremu osoba popełniająca zbrodnię nigdy już nie będzie chciała tego zrobić. Nauczy się, że to się nie opłaca i wiąże z przykrymi konsekwencjami, przez co będzie lepiej funkcjonowała w społeczeństwie.

W przypadku kary śmierci możemy jedynie zastanawiać się nad pierwszą opcją, jednak modelowanie jest mniej skuteczne niż warunkowanie, ponieważ warunkowanie jest pierwotne wobec modelowania i posiada silniejsze oddziaływanie na ludzkie emocje, a co za tym idzie - na zachowanie. Liczne przykłady z innych krajów dowodzą, że wprowadzenie kary śmierci, wcale nie zmniejszyło liczby popełnionych morderstw czy najcięższych przestępstw. Pokazuje to zatem słabość modelowania, a warunkować z natury rzeczy kara śmierci nie może, toteż eliminacja tych jednostek, które dopuściły się karygodnego przestępstwa jest pozbawiona logiki i wydaje się opierać jedynie na argumentach emocji zakodowanych w program "oko za oko, ząb za ząb".

15

Odp: Psychologia kary śmierci

Krótka adnotacja do wyników...

wpływ na oceny mogły mieć nasze dywagacje na temat "za" / "przeciw" karze śmierci smile

16

Odp: Psychologia kary śmierci

Ja bym nie przypisywała przyczyn takiego a nie innego wyniku ankiety temu, że temat był poruszany w wątku na forum. Przeczytanie tych paru wypowiedzi raczej nie ma związku z poglądami 150 osób.
Ja raczej zwróciłabym uwagę na to, że w sondażu wzięły udział osoby z określonego fragmentu struktury społecznej... czyli są to wyniki badań w wąskiej grupie osób interesujących się bądź psychologią, bądź psychologią społeczną, lub z innych względów zaglądające na tą stronę. Wyobraźmy sobie jaki byłby wynik gdybyśmy zrobili taki sondaż na forum skrzywdzonych (np. rodziców zamordowanych czy zgwałconych dzieci) lub na forum o tematyce religijnej. Pamiętajmy, że wszystkie sondaże przeprowadzane na tej stronie są charakterystyczne właśnie z tego względu, jakie osoby tu zaglądają.

17

Odp: Psychologia kary śmierci

w drodze po rozum stracilam glowe

18

Odp: Psychologia kary śmierci

Zgadzam się Joanną i Iną.

Nie pamiętam jednak, czy przypadkiem przeprowadzona ankieta o karze śmierci na tym portalu nie jest w stylu "procentowym" czyli - odpowiedziała osoba jedna - 100%. Myślę, że rygorystyczność techniczną ankiety można by zmienić i wtedy były by wyniki "bardziej wiarygodne" dla naszej próby.
Np. można to zrobić poprzez ankietę, która wyników nie wyświetla. Wyświetla po zakończeniu.
Jezeli proentową ankieta nie jest, to przepraszam za niedopatrzenie.

Pzdr.

Odp: Psychologia kary śmierci

Polski Portal Psychologii Biznesu - naukowa psychologia w praktyce biznesowej i ekonomii.
Grupa Trenerska Skills Designers - szkolenia na najwyższym poziomie!

20

Odp: Psychologia kary śmierci

Tanatologia ładnie brzmi, reszta to tylko jej dzieci.
Wydaje mi się, że nauka Polska jest na tak niskim poziomie, bo u nas nie przyjmuje się nauczycieli akademickich na zasadzie konkursów, a na zachodzie poza przyjęciem, osoby te stale muszą się wykazywać.
Bartku my wiemy (!), że kara śmierci to kwestia ekonomii, bo niby dlaczego osoba mordowana przez Państwo nie mogłaby być przez nie utrzymywana do końca życia w więzieniu? I to faktycznie bardzo smutne, czysta hipokryzja.
Kolejna rzecz to fakt karania tym samym za ten sam czyn. Jeśli chcemy czegoś kogoś oduczyć, nawet na przykładzie. Nie muszę Wam tłumaczyć. Kara śmierci jest zezwoleniem na zabijanie.

Niewątpliwie jest to temat dla psychologów społecznych, bo sądom się czasem wydaje, żę wydająć ją, zaspokajają społeczne oczekiwania. Dzieje się tak, gdy pod sądem (bardzo obrazowe w filmach), stoi tłum np. rodziców i czeka na wyrok sądu w sprawie mordercy dzieci. Każdy się identyfikuje ze stratą rodziców, których dzieci zginęły, bo każdy boi się o swoje dzieci. Każdy z nich chce śmierci i każdy z nich by zabił, nie mamy do czynienia z z tłumem rodziców, mamy do czynienia z tłumem morderców. Każdy ma swój motyw, nawet morderca.
Ale jak łatwo się nim stać...
Pozdrawiam
Jarek

Jarek

21

Odp: Psychologia kary śmierci

Moją uwagę przyciągnął fakt tolerancji księży co do zezwolenia na karę śmierci. Oczywiście taką opinię usłyszałam - no właśnie tylko lub aż - od kilu księży, ale mimo wszystko odpowiedź mnie zadziwiła i rozczarowała. Jeżeli mówimy o Polsce (katolickim kraju), a jednocześnie ludzie chcieliby kary śmierci to wychodzi na to, że religia jest jedynie tradycją?

Być może doszło do nadinterpretacji fragmentu Biblii <OKO ZA OKO>? Tylko, że Biblia jest wielką metaforą.

Ekonomiczy aspekt można rozwiązać inaczej np. żeby więźniowie pracowali. Tylko, że u nas jest wysokie bezrobocie....ktoś mógłby powiedzieć.
Kara śmierci to nic innego tylko zemsta. Ludzie oceniając mordercę mogą poczuć się dobrymi ludźmi, bo przecież sami nigdy nie zabiliby. Oni chcą mieć jedynie (czy "aż") prawo decydowania o czymś, co ich nie dotyczy. Chcieliby w pewien sposób sprawować władzę w taki sposób, bo na inny nie mają możliwości.

22

Odp: Psychologia kary śmierci

23

Odp: Psychologia kary śmierci

24

Odp: Psychologia kary śmierci

Zapewne masz rację. Często problem jest ten "brak dialogu". Może on mieć różne przyczyny. Też się zastanawiam skąd on sie bierze, ale jestem przekonany, że nie dotyczy on wszystkich księży.