Która teoria osobowości najlepsza?

Bardzo, ale to bardzo ciekawy wątek. Aż jestem ciekaw opinii naszych kolegów i koleżanek. Będę go śledził z zapartym tchem - a mam nadzieję, że dacie mi ku temu sposobność i ten wątek nie będzie martwy.
Zacząłbym od tego, że wiele teorii osobowości można już dzisiaj odłożyć do lamusa. Teorie takie jak teoria Freuda, Junga, Allporta czy Skinnera nie przetrwały próby czasu i dzięki badaniom psychologów są dzisiaj nieaktualne. To oczywiście olbrzymi powód do dumy, ponieważ oznacza to że nasza nauka postępuje rozwija się dynamicznie, a to że pewne teorie okazały się nietrafne to niestety naturalna kolej rzeczy w nauce. Same jednak podwaliny tych teorii nie są złe, bo w wielu współczesnych teoriach można dostrzec ślady teorii tych wybitnych psychologów. Ślady jednak nie oznaczają przetrwania całych złożonych teorii.
Moim zdaniem najbliżej prawdy byli behawioryści, którzy twierdzili, że zachowania człowieka zależą od bodźców środowiskowych, które wywołują odpowiednie reakcje. Badania Bargha, Forgasa, Dijksterhujisa, Cialdiniego i wielu innych psychologów, potwierdzają że istotnie sytuacja ma nas większy wpływ niż my sami. Napisałem jednak, że behawioryści byli najbliżej prawdy, bowiem nie uwzględnili oni czegoś, co kiedy behawioryzm się rodził wydawało się niemierzalne - ludzkiego aparatu poznawczego- stąd metafora czarnej skrzynki, którą nie było sensu się zajmować, choć jej istnienie nie było negowane. Zatem gdyby zmodyfikować ich teorię i uwzględnić procesy pamięci - bowiem to właśnie w nich porcjowane jest nasze doświadczenie i to one powodują że różnie reagujemy na podobne doświadczenia - powodują że jesteśmy tak różni, choć tak podobni, to w gruncie rzeczy byłaby już niemal pełna teoria osobowości. No ale właśnie - niemal, chociaż tutaj można by było już poprzestać, to muszę jeszcze bardziej namieszać i powiedzieć że temperament - a kompletnie Regulacyjna Teoria Temperamentu naszego wybitnego Rodaka - JAna Strelaua, oraz IQ nie pozostają bez znaczenia na to jacy jesteśmy i dopełniają to, co możemy nazwać osobowością.
Konkludując jestem za taką hybrydą osobowości, składającą się z najlepiej ugruntowanych na płaszczyźnie empirycznej teorii dotyczących osobowości. Jednak najbliżej mi do neobehawioralnej teorii osobowości S-O-R.
Ciekawym konceptem wydaje się także Big Five, ale leżąca u jej podłoża hipoteza leksykalna i sama analiza czynnikowa budzą moje poważne wątpliwości.

W tym tkwi istota mojego rozdarcia między rónzymi teoriami. Z jednej bowiem strony nurt humanistyczny i jego "ludzkie" podejście do osobowości kusi mnie jako praktyka, a z drugiej bardziej systematyczne ujęcia, które lepiej sprawdzają się w badaniach naukowych. Wydaje się, ze każdy z tych nurtów teoretycznych ma swoją wartośc i zastosowanie, tyle, że w róznym zakresie.

Witam Rademenes na forum. Cieszę się, ze mamy wśród nas kolejnego psychologa. Zachęcam do rozkręcania tego typu wątków razem z nami.  ;D