Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Dorosłość popłaca, czyli o zastosowaniu analizy transakcyjnej w trakcie rozmowy separacyjnej
Rola Rodzica
Rola rodzica opiera się na tym, co jest w jednostce wyuczone, wpojone przez innych. Wewnętrzny Rodzic bazuje na wartościach, zasadach, normach i regułach, które przekazywane są przez opiekunów, rodziców czy inne osoby znaczące, mające wpływ na jednostkę w okresie dzieciństwa. Takie wpojone zasady pozostają w świadomości i wypływają na powierzchnię w dorosłym życiu. Przy czym sięga się po nie najczęściej w sytuacjach trudnych, krytycznych lub gdy nie ma wiele czasu na rozważenie możliwości działania. Rola Rodzica ma swoje dwie odmiany: Rodzica Krytycznego i Rodzica Opiekuńczego.
Osoba, która zwraca się do swojego rozmówcy lub prowadzi wewnętrzny monolog z pozycji Rodzica Krytycznego zazwyczaj ocenia, upomina, rozkazuje, ale też karze i dąży do kontrolowania. Słowom Rodzica Krytycznego towarzyszą charakterystyczne gesty: marsowa mina, ściągnięte brwi, wskazywanie w kierunku rozmówcy palcem wskazującym, surowe spojrzenie czy zaciśnięte usta. I jeszcze jedna cecha charakterystyczna wypowiedzi, gdy do głosu dochodzi ten wewnętrzny Rodzic Krytyczny – pojawiają się słowa wtedy: musisz, powinieneś, zawsze, nigdy, ale też epitety.
Inaczej wygląda charakterystyka Rodzica Opiekuńczego. Wewnętrzny Rodzic Opiekuńczy głównie słucha, potakuje, wykazuje zrozumienie, ale też chwali, pociesza, troszczy się. W działaniach osoby przyjmującej wobec innych postawę Rodzica Opiekuńczego mogą też pojawić się gesty przytulania, głaskania, dotykania – nie tylko w stosunku do osób bliskich, ale także wobec osób znajomych, a nawet nieznajomych. W wypowiedziach takich osób często padają słowa, które mają podnieść na duchu: będzie dobrze, głowa do góry, wszystko się ułoży, dasz sobie z pewnością radę.
Mając taką wiedzę, można spróbować odpowiedzieć na pytanie, jak przejawi się wewnętrzny Rodzic w trakcie rozmowy separacyjnej, jak stan ten wpłynie na podejmowanie działania i wypowiadane słowa? Zarówno zwalniany, jak i zwalniający mogą komunikować się z poziomu Rodzica Krytycznego. W odniesieniu do zwalniającego oznacza to, że potraktuje on odchodzącego podwładnego jako takiego, który sam sobie zasłużył na zwolnienie. Będzie punktował pomyłki i błędy, będzie negatywnie oceniał i w końcu nie pozwoli sobie na okazanie żadnego współczucia. Wypowiedzi zwalniającego Rodzica Krytycznego będą miały oficjalny, oschły charakter: powinien pan, musi pani, należy to, nie wolno tego. Taka postawa oznacza też nieakceptowanie jakichkolwiek przejawów emocji ze strony zwalnianego – wszelkie łzy czy krzyk będą natychmiast piętnowane. Przyjęcie postawy Rodzica Krytycznego najczęściej prowadzi także do tego, że komunikacja w trakcie rozmowy separacyjnej nie jest optymalna – zwalniany nie otrzymuje odpowiedzi na wszystkie pytania, a często nie ma nawet szans na zadanie ich – w trakcie rozmowy dominuje całkowicie przełożony.
Co ciekawe postawę Rodzica Krytycznego może także przyjąć odchodzący. Wtedy to on będzie wiódł prym w trakcie rozmowy separacyjnej, nie dopuszczając do głosu przełożonego i nie pozwalając mu na przekazanie wszystkich informacji. Będzie wygłaszał surowe osądy na temat całej organizacji, swoich współpracowników, ale też postawy przełożonego jako takiego. Będzie stawiał żądania i podkreślał, że dane kwestie są uregulowane przepisami. Będzie powtarzał, że prawo chroni pracownika, a sąd na pewno przyzna mu rację. Tu też mogą się pojawić charakterystyczne dla Rodzica Krytycznego zwroty: nie wolno wam, nie można, musicie.
Powstaje pytanie czy istnieje możliwość, by osoba odchodząca komunikowała się z poziomu Rodzica Opiekuńczego? Wydaje się to bardzo nieprawdopodobne, ponieważ to ona właśnie czuje się ofiarą i nie będzie raczej okazywała troski przełożonemu ani proponowała mu pomoc. Natomiast stan wewnętrznego Rodzica Opiekuńczego może dopuścić do głosu przełożony dokonujący zwolnienia. To on może pocieszać, okazywać zrozumienie i troskę o dalsze losy zwalnianego. Przy czym należy tu podkreślić, że jest to okazywanie troski w sposób emocjonalny. Rzadko pojawiają się tu rzeczowe rady i konkretne propozycje rozwiązań. A jeśli już tak się dzieje, to są one niejako narzucane odchodzącemu z pozycji osoby mądrzejszej i bardziej doświadczonej – bo Rodzic Opiekuńczy potraktuje odchodzącego jak dziecko potrzebujące wsparcia, by poradzić sobie w świecie, którego jeszcze nie rozumie. W wypowiedziach pojawią się stwierdzenia: będzie dobrze, głowa do góry, zwolnienie to nie koniec świata. Jak zatem widać komunikacja z pozycji Rodzica Opiekuńczego to raczej współczucie i sympatia niż racjonalna, rzeczywista pomoc.
Jak się okazuje stosowanie przez przełożonego stanu Rodzica nie skutkuje poprawą komunikacji w trakcie dialogu ze zwalnianym, ani gdy jest to Rodzic Krytyczny, ani gdy Opiekuńczy. Paradoksalnie w obu przypadkach komunikowanie się z pozycji Rodzica prowadzi jedynie do zintensyfikowania emocjonalnych reakcji zwalnianego. W pierwszym przypadku wobec Rodzica Krytycznego jest on przestraszony, sfrustrowany, niepewny, pełen obaw lub coraz bardziej zły i agresywny. W drugim przypadku, gdy do rozmowa toczy się z poziomu Rodzica Opiekuńczego, nie kładzie się nacisku na zaplanowanie konkretnych działań po zwolnieniu ani nawet na przekazaniu informacji na temat samego zwolnienia, a jedynie pociesza się i głaszcze – dosłownie lub w przenośni. Co ciekawe w odniesieniu do łez lub złości prezentowanej przez odchodzącego postawa Rodzica Opiekuńczego nie prowadzi do wyciszenia emocji – przełożony stawia się raczej w roli potakującej i pocieszającej widowni, a to prowadzi do dalszych łez lub nasilenia złości czy zachowań agresywnych.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
Komentarze