Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Wzajemny wpływ a granice kontroli społecznej
Zabezpieczenie społeczne
Gdyby ochrona przed wykorzystywaniem polegała jedynie na stosowaniu zabezpieczeń indywidualnych, ludzie byliby nieustannie poddawani najbardziej bezwzględnym, opartym na przymusie naciskom. Dlatego ustanawiają oni sankcje instytucjonalne, które wprowadzają ograniczenia na możliwości kontroli ludzkiego zachowania. Prawość jednostek jest w dużej mierze zapewniona dzięki zabezpieczeniom społecznym, które nakładają ograniczenia na stosowanie niewłaściwych sposobów postępowania i promują wzajemność przez równoważenie interesów. Osiąga się to przez ustanawianie formalnych mechanizmów umożliwiających sprawowanie zwrotnej kontroli nad praktykami organizacyjnymi za pośrednictwem systemów prawnych, agencji nadzorujących oraz procedur procesowych i wyborczych. Instytucjonalne mechanizmy zwrotnej kontroli nie tylko chronią przed arbitralną władzą, lecz także zapewniają środki zmiany instytucji i warunków życia. Ograniczenia jakie prawo i reguły społeczne nakładają na stopień i formę kontroli, którą ludzie mogą sprawować nad sobą nawzajem, na ogół nie są uwzględniane w rozważaniach nad implikacjami wiedzy psychologicznej.
Jednostki, które dobrze znają techniki psychologiczne, nie uzyskują tym samym tytułu do stosowania ich wobec innych. Przemysłowcy na przykład wiedzą doskonale, że wydajność jest większa, gdy płaci się za wykonaną pracę, a nie za czas spędzony w pracy. Niemniej jednak nie mogą oni stosować najbardziej dla nich korzystnego systemu wzmacniania. Kiedy w przeszłości przemysłowcy dysponowali pełnią władzy ekonomicznej, płacili robotnikom od sztuki i zatrudniali ich lub zwalniali kiedy chcieli. Zmniejszenie się dysproporcji w zakresie władzy między pracodawcami i pracownikami doprowadziło do stopniowej zmiany charakteru umów. W miarę jak pracownicy dzięki zbiorowemu działaniu uzyskiwali coraz to większe możliwości stosowania przymusu ekonomicznego, stali się zdolni do wynegocjowania gwarantowanych płac dniówkowych, tygodniowych, miesięcznych i w końcu rocznych. Co pewien czas zawiera się nowe umowy, które są możliwe do zaakceptowania dla obu stron. Z czasem, w miarę używania coraz to skuteczniejszych technik działań zbiorowych, coraz to nowe grupy będą używać swego wpływu w celu ustalenia umów korzystnych dla pewnych sektorów świata pracy i przemysłu, niekiedy kosztem jakości życia innych segmentów społeczeństwa.
Jak pokazują przytoczone przykłady, rozwój wiedzy na temat tego jak wpływać na zachowanie nie musi koniecznie zwiększać poziomu kontroli społecznej. Przeciwnie, w ostatnich latach jesteśmy świadkami rosnącego rozproszenia władzy, co znacznie rozszerzyło możliwości kontroli zwrotnej. Taki stan rzeczy pozwolił ludziom zakwestionować nierówności społeczne, wprowadzać zmiany w praktykach instytucjonalnych, przeciwstawiać się naruszaniu ich praw oraz objąć procedurami rozpatrywania skarg i postępowania sądowego działania w takich kontekstach społecznych, które uprzednio podlegały jedynie kontroli jednostronnej. Jednak fakt, że władza podzielona jest między większą liczbę ludzi, sam w sobie nie zapewnia jeszcze społeczeństwa, które funkcjonuje po ludzku. Końcową część obecnej analizy poświęcimy więc celom, którym władza służy, niezależnie od tego w jaki sposób jest podzielona. Analogicznie, rosnąca wiedza psychologiczna o wywieraniu wpływu na ludzkie zachowania nie musi owocować nasileniem się mechanicznego sposobu reagowania w relacjach osobistych. Ludzie modelują, wyjaśniają i wzmacniają to co cenią bez względu na to, na co są nastawieni w swoich działaniach. Zachowanie wynikające z postawionego sobie celu i zaangażowania w jego realizację jest z pewnością nie mniej autentyczne niż działanie spontaniczne, wynikające z improwizacji.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
