Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Kulturkieta
Marek Kondrat w USA. Niestety nie w Hollywood, ale w kolejnej, najnowszej reklamie pewnego banku. Tym razem Kondrat mówi do nas znamienne słowa: „Amerykanom powiedzieliśmy, sami też pamiętajmy”.
Co takiego powiedzieliśmy Amerykanom o czym sami mamy pamiętać? Bynajmniej nie o tym, że umów międzynarodowych należy dotrzymywać ani o tym, że partnerzy, sojusznicy i koalicjanci powinni być wobec siebie mniej restrykcyjni w egzekwowaniu prawa wizowego. Powiedzieliśmy Amerykanom – uwaga: zacznijcie oszczędzać. Właściwie nie byłoby w tym nic dziwnego. W końcu w dobie kryzysu, który właśnie za oceanem się przecież rozpoczął po upadku banku Lehman Bros., takie rady są jak najbardziej wskazane i należą do dobrego tonu. Sęk jednak jest w tym, w jaki sposób i w jakim kontekście te słowa zostały wypowiedziane. Przez cały czas trwania reklamy Amerykanie przyznają się do tego, że nie oszczędzali i wydawali swoje pieniądze na co tylko popadnie, a wielka świnka skarbonka na czele przemieszczającego się ulicami Nowego Jorku wiecu zwiastuje światu dobrą nowinę prosto z Polski. Oto my Polacy mówimy Amerykanom: „Wake up from Your American dream”. W reklamie pojawiają się wszelkie stereotypy jakie tylko o Amerykanach można sobie wyobrazić – ludzi nieświadomych gdzie jest Polska, otyłych Amerykanów, fanów naszej kiełbasy, itp. Ktoś dociekliwy mógłby się spytać – po co? Czy ugruntowanie stereotypów nie jest rzeczą niegodną? Cel uświęca jednak środki, a cel był jednoznaczny – reklama ma sprzedawać nasze produkty. Dlatego też ugruntowanie stereotypów jest odwoładniem do większości znanych nam obrazów Ameryki, które tkwią w naszych głowach. Większość z nas nigdy w USA nie była, toteż wszelką wiedzę czerpiemy z mediów, filmów i zasłyszanych opowieści. Odświeżenie stereotypów paradoksalnie nadaje więc reklamie wiarygodności poprzez działanie tzw. Efektu konfirmacji (potwierdzania). A sam efekt stanowi podkład pod aplikację przekonania, że my możemy stanowić dla Amerykanów wzór – tyle że nie matematyczny, a oszczędzania.
Czy jednak są z nas tacy Cętusie? Lokalny stereotyp głosi, że jedynie w Wielkopolsce lubią oszczędzać. Ale to także tylko stereotyp. Polska istotnie dobrze przechodzi globalny kryzys, ale nie dzięki oszczędności Polaków, a wysokiemu wzrostowi gospodarczemu, który został zahamowany przez kryzys, ale ze względu na jego ówczesną wysokość nie spadł poniżej zera. Twórcy reklamy wykorzystali to jednak, żeby uwiarygodnić autorytet i swoją kreację oszczędnego Polaka. Tymczasem jak to z tym naszym oszczędzaniem wygląda? Ano nie jesteśmy oszczędni. Nie bardziej niż inne narody Unii Europejskiej. Na świąteczne zakupy wydaliśmy w zeszłym roku tyle, że przed nami uplasowało się zaledwie kilka europejskich państw, a całą resztę pozostawiliśmy daleko w tyle. Co roku otwiera się u nas po kilka nowych banków bynajmniej nie dlatego, że jesteśmy oszczędni i zakładamy lokaty, ale dlatego że bardzo chętnie zaciągamy kredyty, które później musimy tym bankom spłacać. Nie wspomnę już o tym, że nie mamy czego oszczędzać. Przeciętny Kowalski zarabia tyle, żeby mu starczyło do następnego miesiąca. Nie jest to wina samej wysokości zarobków, ale i wysokich w stosunku do owych zarobków cen.
Reklama nie ma jednak działać na racjonalistów i marketingowców. Ma działać na masy. A masy uwierzą w to, co zobaczą. A co widzą? Ano to, że są oszczędni i uczą tego samych Amerykanów! Pojawia się duma narodowa, a oszczędność wpisana zostaje w normy i tożsamość Polaków. A skoro tak, to? To należy tak postępować. I to bezwzględnie. W pewnym eksperymencie mówiono dzieciom, że są porządni i zawsze sprzątają po sobie. Okazało się, że takie mówienie przyczyniło się do wzrostu zachowań proekologicznych u dzieci. Dzieci zaczęły częściej sprzątać po sobie i swoich kolegach, i zachowywać się w porządany przez nauczycieli sposób w stosunku do grupy dzieci, której nie przypinano wcześniej takiej etykiety. I o etykietę właśnie chodzi. A nawet kulturową etykietę. W tym przypadku jej działanie może zostać zwiększone. Sama etykieta jest dosyć silną metodą wpływu społecznego. Osadzenie jej w kontekście naszej kultury może jednak dać jeszcze silniejsze rezultaty. W końcu najbardziej cenimy sobie Wandę, która Niemca nie chciała.
Bądź na bieżąco! Zapisz się na nasz newsletter! (dodatkowo otrzymasz eBooka "Iluzje codzienności")
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
