Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Arete, czyli odwaga zdobywania głębi - część 1
Kto może być dzielny?
Czy odwagę zdobyć może każdy? Oto jest pytanie. Bywało tak, że ludzie odważni stawali się tchórzliwi a w innych sytuacjach lękliwi zdobywali się na zdumiewający heroizm. Jak poucza nas psychologia społeczna największym naszym błędem jest tendencja przeceniania cech osobniczych i lekceważenie czynników i presji sytuacji. Oznacza to, że niekiedy sytuacja czyni z nas bohaterów tyle tylko, że może nie wszyscy tak samo szukamy do tego okazji. Zapewne każdego można „podciągnąć” czy przetrenować w takiej cesze jak odwaga. Pokazują to dziesiątki opowieści i filmów opowiadających o tym jak główna postać z tchórzliwej stawała się waleczną i heroiczną, a przynajmniej dobrze radzącą sobie w trudnych sytuacjach.
Kultura arete
Czy w różnych kulturach tak samo ludzie oceniają odwagę? Czy odwaga samuraja jest tym samym, co odwaga rycerza? Czy pogarda dla śmierci jest tym samym, co gotowość do poświęcenia życia w imię słusznej sprawy?
Chrześcijaństwo zawsze bardzo wysoko ceniło męstwo i ze szczególnym szacunkiem odnosiło się do jego najwyższych postaci - bohaterstwa, heroizmu i męczeństwa za wiarę. Bohaterstwo i heroizm, które posiadają również uznaną wartość ogólnoludzką, kojarzą się zazwyczaj z wzorcowymi postawami żołnierzy w walce. Tymczasem zwykła codzienność domaga się czasem również czynów bohaterskich czy wręcz heroicznych. Misja rodziców czy wychowawców, praca robotników i naukowców, posłannictwo służby zdrowia, pisarzy czy artystów napotykają niekiedy przeciwności, których niepodobna pokonać bez wielkich ofiar.(10)
Można też traktować męstwo jako trwały przymiot ducha o niezbywalnym wymiarze etycznym i społecznym: „Męstwo jest synonimem nieustraszenia w obliczu trudności napotykanych przy spełnianiu ważnych obowiązków religijnych, osobistych i społecznych. W tym znaczeniu męstwo jest trwałym przymiotem ducha, który chroni człowieka przed rezygnacją z dążenia do założonych szczytnych celów w obliczu przeciwności i który dysponuje go zarazem do wzmożenia energii, by mimo nawet niebezpieczeństw osiągnąć zamierzone cele. Męstwo jest, więc cnotą ludzi świadomych znaczenia wartości moralnych dla życia ludzkiego i świadomych hierarchii tych wartości. Nie należy jednak męstwa utożsamiać z samą tylko wiedzą o tych wartościach czy umiejętnością ich uszeregowania.”(11)
Psyche a arete
Jak ma się męstwo do innych stanów psychicznych? Czy stres lub miłość wzmagają tendencje do czynów odważnych czy raczej jej ujmują? Ludźmi odważnymi (a może nawet mężnymi) bywają ludzie, którzy w swoim poczuciu nie maja nic do stracenia, zmęczeni życiem czy przyparci do muru desperaci. Czasem motywatorem do działania bywa rozpacz (a pamiętamy, że czego, jak czego ale rozpaczy chrześcijanin musi się wystrzegać, ponieważ przez rozpacz oznajmia Najwyższemu, że nie dowierza w jego możliwości i wszechmoc) a czasem pogarda dla śmierci powodowana negowaniem znaczenie samego siebie i nieistotnością własnego istnienia. Taka jest odwaga samurajów, kamikadze – całkowite poświęcenie sensu własnego istnienia, własnej osoby wobec innych wartości (świętej wojny, samurajskiego feudalnego pana, cesarza). Jest daleko za granicą zuchwałości i naszego sposobu pojmowania celu egzystencji ludzkiej.
Arete wydaje się mieć też związek z tendencją do zachowań ryzykowanych. Jeśli podejmujemy ryzyko uzasadnione wagą istotnej dla nas sprawy to wszystko jest w porządku. Jeśli jest to natomiast brawura dla samej brawury, dostarczająca dużo adrenaliny, a mało mająca sensu i pożytku to nie możemy jej cenić wysoko, ponieważ oddzielona jest od wymiaru etycznego i sensu działania.
Być może nadeszła pora, aby patrząc daleko w przyszłość zająć się poprawieniem stanu naszej dzielności nie tyle militarnej co codziennej i robiąc to zachować się zgodnie z biblijną cnotą długomyślności: „Długomyślność polega na opanowaniu zniechęcenia powodowanego brakiem spodziewanego i upragnionego dobra. Umacnia człowieka na długie i spokojne oczekiwanie tego, czego osiągnięcia przyspieszyć się nie da. Jest to cnota dalekich zamierzeń i długotrwałych ich realizacji, cnota rodziców, nauczycieli i wychowawców”.(12)
Duc in altum! Wypłyńmy razem na głębię.
Przypisy:
(1)Wezwani, by wypłynąć na głębię, Orędzie Jana Pawła II na XLII Światowy Dzień Modlitw o Powołania 2005
(2)Opracował ks. Jerzy Olszówka SDS katolik.pl „Męstwo jako postawa moralna wobec trudności”
(3)Mariusz Agnosiewicz, www rocjonalista.pl
(4)Jan Sochoń Kilka zdań o darach Ducha Sw, Recogito
(5)Opracował ks. Jerzy Olszówka SDS katolik.pl „Męstwo jako postawa moralna wobec trudności”
(6)Mariusz Agnosiewicz, www rocjonalista.pl
(7)Zbigniew Pańpuch, Copyright by Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, www.kul.lublin.pl
(8)Opracował ks. Jerzy Olszówka SDS katolik.pl „Męstwo jako postawa moralna wobec trudności”
(9)Opracował ks. Jerzy Olszówka SDS katolik.pl „Męstwo jako postawa moralna wobec trudności”
(10)Opracował ks. Jerzy Olszówka SDS katolik.pl „Męstwo jako postawa moralna wobec trudności”
(11)Opracował ks. Jerzy Olszówka SDS katolik.pl „Męstwo jako postawa moralna wobec trudności”
(12)Opracował ks. Jerzy Olszówka SDS katolik.pl „Męstwo jako postawa moralna wobec trudności”
{rdaddphp file=moje_php/autorzy/wwarecki.html}
Bądź na bieżąco! Zapisz się na nasz newsletter! (dodatkowo otrzymasz eBooka "Iluzje codzienności")
- «« poprz.
- nast.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
