Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Sekret skutecznej reklamy
O dwóch takich (trybach) co przetwarzają informacje
Petty i Caccioppo (1986) przeprowadzili bardzo ciekawy eksperyment. Sprawdzali oni mianowicie czy wystarczy, że źródło informacji będzie stanowiło autorytet w danej dziedzinie, aby słuchacze przyswoili sobie reprezentowane przezeń stanowisko w danej kwestii. Dodatkowo manipulowano ważnością owej kwestii, o której autorytety mówiły – jedna grupa osób słuchała o rzeczach mało istotnych z ich perspektywy (wprowadzeniu egzaminu końcowego dla studentów przyszłych lat studiów), druga zaś o rzeczach bardzo dla nich istotnych (ów egzamin końcowy dla studentów miał zostać wprowadzony jeszcze za ich kadencji).
Okazało się, że grupa której egzamin końcowy nie dotyczył, przetwarzała komunikaty dość pobieżnie i kierowała się głównie wiarygodnością źródła. Natomiast druga grupa, kierowała się głównie jakością argumentów, ponieważ była mocno zaangażowana w sprawę i jak się okazało autorytet nie stanowił żadnego czynnika uwiarygodniającego przekaz perswazyjny.
Wyniki tych badań doprowadziły badaczy do wniosku, że ludzie przetwarzają informacje albo centralnie – wówczas koncentrują się na nich i aktywnie je obrabiają przez swoje płaty czołowe, albo też czynią to peryferyjnie – wtedy kierują się sygnałami uwiarygodniającymi, np. swoimi emocjami i odczuciami. Są to tzw. tryby high – involvement (głęboki tryb przetwarzania informacji) i low – involvement (płytki tryb przetwarzania informacji).
Mózg człowieka jest bardzo kosztownym energetycznie organem. Zużywa on około 20% energii, stanowiąc zaledwie 2% masy całego ciała. W związku z tym, człowiek nie może stale funkcjonować w trybie high – involvement, bo jest to dla niego nieopłacalne z punktu widzenia gospodarki energetycznej organizmu. Zadziwiające zatem jest to, że twórcy reklam przeważnie o tym nie mają zielonego pojęcia i projektują reklamy tak, jakby dla człowieka były one istotne. Tymczasem człowiek ma ważniejsze sprawy na głowie, do których rozwiązania jest mu potrzebne głębokie przetwarzanie informacji (np. dyskusja z żoną na temat tego czy warto iść do kina czy na bal).
Odkrycia psychologii i rewolucja w reklamie
Współczesna psychologia dostarcza nam szeregu niezwykle ciekawych informacji na temat funkcjonowania ludzkiego umysłu. Stała się ona bardziej zawiła dla przeciętnego zjadacza chleba, ale dzięki temu o wiele precyzyjniejsza – z rozwojem nauki zawsze idzie w parze stopień jej złożoności.
Tymczasem twórcy reklam posługują się wiedzą na temat psychologii rodem z lat 70' XX wieku. A co za tym idzie – rzadko potrafią oni skonstruować skuteczną reklamę, a co ważniejsze kompletnie nie wiedzą w jaki sposób można zmierzyć jej skuteczność.
W historii wielcy myśliciele zawsze byli najpierw wyśmiewani, następnie polemizowano z ich odkryciami, a dopiero później uznawano je za coś oczywistego. W ten sposób potraktowano Kopernika (2004), który miał czelność powiedzieć, że człowiek nie jest miarą wszechrzeczy i jego miejsce wcale nie jest w centrum wszechświata. Kolejną ofiarą szyderstw był Karol Darwin (1959), który wskazał człowiekowi miejsce na drzewie, z którego się wywodzi (do dzisiaj znajdują się osoby, które przybyły zdaje się z innych planet i twierdzą, że ludzie wcale nie wywodzą się od małpy).
W psychologii takim geniuszem był Zygmunt Freud. Powiedział on już przed wieloma laty, że człowiek nie ma kontroli nad sobą samym – nie jest panem nawet we własnym domu (Freud, 1993). Oczywiście freudowskie teorie nie stanowią w psychologii współcześnie poważnych paradygmatów teoretycznych, które mają zastosowanie, ale idea roli podświadomości, którą Freud promował, jest (jak pokazują najnowsze badania) jak najbardziej zasadna i dalekowzroczna.
Mimo odkrycia, że to podświadomość jest kluczem do zmiany naszych postaw i powinna być adresatem przekazów perswazyjnych, gros reklam adresowanych jest wciąż do naszej świadomości. Powoduje to, że efekt zupełnie rozmywa się z celem, a pre-testy reklam nie korelują dodatnio z post-testami. Co ciekawe, nawet jeżeli ktoś zdaje się być świadomy siły, jaka drzemie w naszej podświadomości i która może nas zmusić do działania, tworzy tak abstrakcyjne dla naszego mózgu asocjacje, że ich wpływ jest kompletnie żaden (np. kobieta o całkiem sporych gabarytach, unosząca się jak balon).
Odkrycia, które przedstawiłem wcześniej praktycznie nie są znane, lub po prostu nie bierze się ich pod uwagę podczas konstrukcji spotów reklamowych. Możliwe jest też, że nie za bardzo agencje mają pomysł jak korzystać z tychże osiągnięć. Jeżeli twierdzenie, że z miliona dolarów wydanych na reklamę połowa jest wyrzucona w błoto, tylko nie wiadomo która to połowa, stanowi wciąż maksymę obowiązującą w tym sektorze marketingowym, to pragnę wyraźnie powiedzieć, że tak nie musi być i przypominam że mamy XXI wiek.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
